Nowe zasady wypłaty dywidendy w spółce z o.o.

Trwają prace nad projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym. Projekt jest datowany na 27 września 2017 r. i zakłada m. in. zmianę przepisów kodeksu spółek handlowych (dalej: k.s.h.) dotyczących wypłaty dywidendy i zaliczki na poczet przewidywanej dywidendy w spółce z o.o.

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 193 § 4 k.s.h., dywidenda w spółce z o.o. jest wypłacana w dniu określonym w uchwale wspólników, a gdy uchwała wspólników takiego dnia nie określa, dywidenda jest wypłacana w dniu określonym przez zarząd. Przepis ten budzi w praktyce wiele kontrowersji, a sposób jego sformułowania bywa źródłem interpretacyjnych wątpliwości. Przykład: gdy wspólnicy nie wskażą w uchwale dnia wypłaty dywidendy, zarząd może dokonać wypłaty w odległym czasowo momencie. Kodeks Spółek Handlowych nie przewiduje tu żadnych limitów. Można więc wyobrazić sobie sytuację, w której zarząd nie wypłaca dywidendy nawet rok czy dwa lata po podjęciu przez zwyczajne zgromadzenie wspólników spółki z o.o. uchwały o przeznaczeniu zysku do podziału.

Autorzy projektu nowelizacji zmierzają do uregulowania tej kwestii. Wśród propozycji zmian w k.s.h. znalazł się bowiem zapis mówiący o tym, że wypłata dywidendy w spółce z o.o. będzie musiała nastąpić, co do zasady, najpóźniej z zakończeniem roku obrotowego, w którym podjęto uchwałę. Z projektu powołanego przepisu nie wynika przy tym wprost, o jaką uchwałę chodzi. Zasadne wydaje się przyjęcie, że dotyczy to uchwały zwyczajnego zgromadzenia wspólników o podziale zysku za dany rok obrotowy, tj. o przeznaczeniu zysku na wypłatę dywidendy. Przyjęcie takiej interpretacji oznaczałoby, że termin, w którym spółka z o.o. byłaby zobowiązana do wypłaty dywidendy wynosiłby od sześciu do 12 miesięcy od odbycia zwyczajnego zgromadzenia wspólników, na którym podjęto uchwałę o wypłacie – w zależności od dokładnej daty tego zgromadzenia. Przykład: w przypadku zwyczajnego zgromadzenia wspólników, które odbywa się z końcem czerwca danego roku, spółka (przyjmując, że rokiem obrotowym spółki jest rok kalendarzowy) musiałaby wypłacić dywidendę w ciągu sześciu miesięcy, tj. do końca grudnia tego roku.

Niezależnie od tego, należy wskazać, że projektodawcy ww. ustawy, wyznaczając maksymalny termin wypłaty dywidendy w spółce z o.o., pozostawiają wspólnikom pewien zakres swobody w określaniu terminu i zasad takiej wypłaty. W świetle projektowanych rozwiązań, wskazana regulacja znajdzie zastosowanie, chyba że umowa spółki będzie stanowić inaczej. Jeżeli więc, z jakichkolwiek względów, wspólnicy nie chcieliby, aby spółka była ograniczona (projektowaną) kodeksową regulacją, powinni zamieścić stosowne postanowienia w umowie spółki.

Omawiany projekt zmian k.s.h. przewiduje również zmiany dotyczące kwestii zaliczek na poczet przewidywanej dywidendy w spółce z o.o. Kodeks w obecnym kształcie nie reguluje sytuacji, gdy suma wypłaconych zaliczek przewyższa zysk osiągnięty przez spółkę na koniec roku obrotowego albo gdy po wypłaceniu zaliczek okazuje się, że spółka na koniec roku obrotowego ponosi stratę. W doktrynie pojawiają się rozbieżne poglądy co do tego, czy w takiej sytuacji wspólnicy, którzy otrzymali zaliczkę, są zobowiązani do jej zwrotu.

Także i ta kwestia ma zostać wprost uregulowana w k.s.h. Autorzy projektu ww. ustawy proponują dodanie do art. 195 k.s.h. § 11, na podstawie którego w takiej sytuacji spółka będzie mogła żądać od wspólników zwrotu zaliczki w wysokości przekraczającej zysk przypadający wspólnikowi za dany rok obrotowy.

 

Źródło: Rzeczpospolita | 05.01.2018