Legal alert – Zmiany w prawie

Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z przygotowaną przez naszą Kancelarię publikacją Legal Alert, a w niej m.in. o nowej ustawie dotyczącej cyberbezpieczeństwa, nowych przepisach dotyczących sprawozdań finansowych, o wprowadzonych zmianach w kodeksie pracy dotyczących pracowników młodcoianych, o przepisach wprowadzających RODO i wiele innych informacji dotyczących ostatnich zmian w prawie.

Spis treści:

1. Cyberbezpieczeństwo – nowa ustawa
2. Polska Strefa Inwestycyjna
3. Papierowe sprawozdania finansowe
4. Pracownicy młodociani
5. Dystrybucja ubezpieczeń – wejście w życie
6. Prawo pracy – projekt noweli
7. Pracownicze Plany Kapitałowe – projekt nowej regulacji
8. Wzrost płacy minimalnej – projekt
9. Wzmocnienie nadzoru oraz ochrony inwestorów na rynku finansowym – projekt nowej ustawy
10. Przepisy wprowadzające – RODO
11. Nowy rodzaj spółki – prosta spółka akcyjna – projekt
12. Ustawa o rynku pracy – projekt nowej ustawy
13. Exit tax – projekt wprowadzający nowy podatek
14. Odpady – projekt noweli
15. Nowa Ordynacja podatkowa – projekt

Cyberbezpieczeństwo – nowa ustawa
28 sierpnia 2018 r. weszła w życie Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (Dz.U.2018.1560). Określa ona zadania i obowiązki podmiotów należących do krajowego systemu bezpieczeństwa, w którego skład wchodzą m.in. najwięksi przedsiębiorcy z wybranych sektorów gospodarki oraz administracja rządowa i samorządowa. Ustawa nakłada obowiązki na operatorów usług, które mają kluczowe znaczenie dla utrzymania krytycznej działalności społecznej lub gospodarczej (usługi kluczowe). Wśród operatorów znajdują się największe banki, firmy z sektora energetycznego, przewoźnicy lotniczy i kolejowi, armatorzy, szpitale i podmioty tworzące w Polsce infrastrukturę cyfrową. Regulacja wprowadziła m.in. wymogi i obowiązki, jakie musi spełnić operator usług kluczowych. Ma on m.in. niezwłocznie zgłosić do Zespołu Reagowania na Incydenty Komputerowe (CSRiT), że doszło do incydentu oraz obsłużyć go – zidentyfikować, zarejestrować oraz zaklasyfikować na podstawie określonych progów: poważny, istotny lub krytyczny. Operator jest zobowiązany do informowania o zagrożeniach i stosowania odpowiednich zabezpieczeń. Ustawa nakłada również obowiązek opracowania i nadzoru nad dokumentacją dotyczącą cyberbezpieczeństwa. Za brak należytych środków technicznych i operacyjnych czy niezgłaszanie poważnych incydentów, brak zapewniania ich obsługi i niewspółdziałanie z CSIRT grożą kary np. za każdy przypadek niezgłoszenia incydentu poważnego lub istotnego – od 20 tys. zł kary, za nieprzeprowadzenie audytu, nie-usunięcie w terminie nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli – do 200 tys. zł. Operatorom lub dostawcom, którzy uporczywie będą naruszać przepisy ustawy grozi nawet milion złotych kary.

Polska Strefa Inwestycyjna
Od 5 września 2018 r. cały obszar Polski przeznaczony na działalność gospodarczą jest jedną strefą inwestycji. Nowe przepisy przewidują zwolnienia podatkowe dla inwestorów na okres od 10 do maksymalnie 15 lat. Dzieje się tak za sprawą wejścia w życie Rozporządzenia Rady Ministrów z 28 sierpnia 2018 r. w sprawie pomocy publicznej udzielanej niektórym przedsiębiorcom na realizację nowych inwestycji (Dz.U.2018.1713). Jest ono kluczowym aktem wykonawczym do Ustawy z 10 maja 2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji, która obowiązuje już od 30 czerwca 2018 r. (Dz.U.2018.1162). Do czasu wydania rozporządzenia przedsiębiorcy nie mogli w pełni korzystać z nowego instrumentu z uwagi na brak przepisów regulujących szczegółowe kryteria dotyczące zasad wydawania decyzji o wsparciu. Rozporządzenie określa między innymi kryteria jakościowe oraz ilościowe oceny projektów inwestycyjnych, warunki udzielania, czy sposób kalkulacji wartości wsparcia publicznego.

Papierowe sprawozdania finansowe
Do 30 września 2018 r. można sporządzać sprawozdania finansowe w wersji papierowej. Oznacza to bardzo duże zmiany dla wszystkich jednostek prowadzących księgi rachunkowe. Od 1 października2018 r. wszystkie jednostki stosujące Ustawę o rachunkowości będą miały obowiązek sporządzenia jednostkowego sprawozdania finansowego, skonsolidowanych sprawozdań finansowych oraz sprawozdań z płatności i skonsolidowanych sprawozdań z płatności w postaci elektronicznej oraz opatrzenia ich kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. W taki sam sposób musi zostać przygotowane oraz potwierdzone sprawozdanie z działalności jednostki wpisanej do KRS oraz sprawozdanie z jej badania sporządzone przez biegłego rewidenta. Większe wymagania przewidziano dla jednostek, które są wpisane do KRS. Zostały one zobowiązane do sporządzenia swoich sprawozdań w strukturze logicznej i formacie, które zostały określone na stronie Krajowej Administracji Skarbowej. Wśród opublikowanych z początkiem września plików XSD znalazły się struktury logiczne sprawozdań finansowych oraz skonsolidowanych sprawozdań finansowych dla banków, jednostek małych, jednostek mikro, organizacji pozarządowych, zakładów ubezpieczeń, alternatywnych spółek inwestycyjnych, domów maklerskich czy SKOK-ów. Dla każdego sprawozdania finansowego stworzono trzy pliki: strukturę danych, w tys. zł i w zł. Póki co, Ministerstwo Finansów nie opublikowało narzędzi pozwalających przygotować sprawozdanie finansowe zgodnie z opublikowanymi strukturami (XML). Nie wiadomo również jak będzie wyglądało składanie tych sprawozdań po 1 października 2018 r. Co ważne, Ministerstwo Finansów nie zdecydowało się na razie na opublikowanie struktur logicznych dla sprawozdań finansowych sporządzanych zgodnie z MSR. Będą więc one przygotowywane w postaci elektronicznej nieustrukturyzowanej.

Pracownicy młodociani
Od 1 września 2018 r. zmieniła się dolna granica wiekowa dla pracowników młodocianych – z 16 lat, na 15. Zmiana czekała na wejście w życie 9 lat, wprowadzono ją w związku z obniżeniem wieku szkolnego. 1 września 2018 r. na rynku pracy znalazł się pierwszy rocznik młodzieży, która rozpoczęła naukę w wieku 6 lat.

Dystrybucja ubezpieczeń – wejście w życie
1 października 2018 r. wejdzie w życie Ustawa z dnia 15 grudnia 2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń (Dz.U.2017.2486). Ustawa określa zasady wykonywania działalności w zakresie dystrybucji ubezpieczeń osobowych i majątkowych oraz dystrybucji reasekuracji. Regulacja uchyla Ustawę o pośrednictwie ubezpieczeniowym. Zapisy Ustawy o dystrybucji ubezpieczeń obejmują wszystkie podmioty zaangażowane w sprzedaż produktów ubezpieczeniowych, a więc zarówno pośredników ubezpieczeniowych, jak i pracowników zakładów ubezpieczeń. Podstawowym celem jest zapewnienie klientom odpowiedniej porady w zakresie usług ubezpieczeniowych, opartej na analizie potrzeb. Ustawa zaleca zarządzanie konfliktem interesów, m.in. poprzez wprowadzenie obowiązków informacyjnych, a także politykę ujawniania informacji o rodzaju otrzymywanego przez dystrybutora wynagrodzenia. Kładzie silny nacisk na kwalifikacje zawodowe sprzedawców i obowiązek ich podnoszenia w trakcie wykonywania pracy. Wprowadza również zmiany zwiększające znaczenie funkcji compliance w zakładach ubezpieczeń i u pośredników ubezpieczeniowych.

Prawo pracy – projekt noweli
12 września 2018 r. do I czytania został skierowany projekt nowelizacji Kodeksu pracy zobowiązujący pracodawców do podawania w publikowanych ogłoszeniach o pracę wysokości zasadniczego wynagrodzenia brutto. Proponowany termin wejścia w życie regulacji to 1 stycznia 2019 r.

Pracownicze Plany Kapitałowe – projekt nowej regulacji
13 września 2018 r. odbyło się I czytanie projektu nowej Ustawy o pracowniczych planach kapitałowych. Dotyczy ona realizacji założeń przedstawionych w ramach Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju w zakresie utworzenia dobrowolnych Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK), polegających na stworzeniu ram prawnych funkcjonowania powszechnego i dobrowolnego systemu oszczędzania z przeznaczeniem na zabezpieczenie potrzeb finansowych po osiągnięciu wieku emerytalnego lub nabyciu uprawnień emerytalnych. Zgodnie z projektem, od 1 lipca 2019 r. podmioty zatrudniające co najmniej 250 osób będą zobowiązane utworzyć PPK. Finalnie obowiązek ten obejmie, w ciągu półtora roku, wszystkie firmy bez względu na liczebność załogi. Alternatywą wobec PPK są Pracownicze Programy Emerytalne (PPE), funkcjonujące w Polsce od kilkunastu lat. Prowadzenie PPE zwalnia – pod pewnymi warunkami – z obowiązku utworzenia PPK. W świetle planowanych zmian przedsiębiorstwa mają szansę uniknąć obowiązkowych PPK, o ile założą dobrowolnie PPE. Koncepcja PPK opiera się na założeniu niezbędności stworzenia formy długoterminowego gromadzenia oszczędności w ramach III filaru emerytalnego. Środki w ramach PPK będą współfinansowane przez osoby zatrudnione, podmioty zatrudniające oraz Państwo, a sam system zostanie poddany kontroli państwowej.

Wzrost płacy minimalnej – projekt
19 września 2018 r. opublikowano Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2019 r. Od 1 stycznia 2019 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wyniesie 2250 zł., zaś minimalna stawka godzinowa 14,70 zł.

Wzmocnienie nadzoru oraz ochrony inwestorów na rynku finansowym – projekt nowej ustawy
12 września 2018 r. odbyło się I czytanie projektu Ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem nadzoru oraz ochrony inwestorów na rynku finansowym. Nowelizacja przewiduje wprowadzenie obligatoryjnej dematerializacji obligacji korporacyjnych, certyfikatów inwestycyjnych emitowanych przez fundusze inwestycyjne zamknięte oraz listów zastawnych, niezależnie od tego, czy były przedmiotem oferty publicznej oraz czy są przeznaczone do obrotu w jakimkolwiek systemie. Instrumenty te będą podlegały obowiązkowej rejestracji w depozycie papierów wartościowych prowadzonym przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych (KDPW), na zasadach obowiązujących obecnie dla publicznych papierów wartościowych i obligacji skarbowych. Ma to zwiększyć transparentność emisji dłużnych papierów wartościowych. Po wprowadzeniu noweli ma powstać jedno, centralne repozytorium informacji na temat wielkości długu wyemitowanego przez poszczególnych emitentów oraz terminowości jego spłacania. Ma to ułatwić dotarcie do informacji KNF oraz innym organom. Zmiany dotyczące rynku obligacji zaczną obowiązać po 14 dniach od publikacji w Dzienniku Ustaw. Co więcej nowela przewiduje, że Urząd KNF stanie się państwową osobą prawną.

Przepisy wprowadzające – RODO
W Rządowym Centrum Legislacji dobiegają końca prace nad projektem Ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem stosowania rozporządzenia 2016/679 (RODO). 14 września 2018 r. opublikowano najnowszy tekst projektu ustawy, która niebawem powinna trafić do Sejmu. Ustawa dostosowuje obowiązujące przepisy do RODO nowelizując 170 ustaw – niektóre w niewielkim stopniu, inne w sposób istotny. Problematyka ochrony danych osobowych dotyczy bowiem, w mniejszym lub większym stopniu, wszystkich gałęzi prawa.

Nowy rodzaj spółki – prosta spółka akcyjna – projekt
W Rządowym Centrum Legislacji trwają prace nad nowelizacją Kodeksu spółek handlowych, która wprowadza nowy rodzaj spółki kapitałowej – prostą spółkę akcyjną (PSA). PSA ma łączyć cechy spółki z o.o. (nieproblematyczne i mało kosztowne założenie, funkcjonowanie i likwidacja spółki) z zaletami spółki akcyjnej. Projekt przewiduje m.in.: możliwość szybkiej rejestracji elektronicznej (24 h); 1 zł kapitału akcyjnego; brak kapitału zakładowego; brak statusu spółki publicznej; możliwość wniesienia wkładu do 3 lat od momentu rejestracji również w postaci pracy czy usług; brak skomplikowanych wymogów organizacyjnych – możliwość 1-osobowego zarządu, brak obowiązku tworzenia rady nadzorczej. Planowana data wejścia w życie ustawy – 1 czerwca 2019 r.

Ustawa o rynku pracy – projekt nowej ustawy
W Komitecie Społecznym Rady Ministrów trwają prace nad projektem nowej Ustawy o rynku pracy. Projektowany akt ma zastąpić obowiązującą od 2004 r. Ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nowa ustawa ma za zadanie usprawnić działanie urzędów pracy oraz poprawić skuteczność aktywizacji osób bezrobotnych np. poprzez zniesienie obowiązku profilowania bezrobotnych w urzędach pracy. MRPiPS zakłada, że po wejściu w życie przepisów nastąpi zwiększenie dostępności i optymalizację form pomocy świadczonej przez urzędy pracy, zwiększenie pomocy osobom w najtrudniejszej sytuacji czy szersze wykorzystanie partnerów urzędów pracy w realizacji działań na rzecz osób bezrobotnych. Nowością będą regulacje określające zagadnienia z zakresu ochrony danych osobowych. Ustawa niebawem trafi do Sejmu, a przewidywany termin wejścia w życie to 1 stycznia 2019 r.

Exit tax – projekt wprowadzający nowy podatek
W Rządowym Centrum Legislacji trwają prace nowelizujące prawo podatkowe m.in.: CIT, PIT, Ordynację podatkową, Kodeks karny Skarbowy. Nowela zakłada wprowadzenie nowej daniny w postaci tzw. exit tax, czyli podatku od przeniesienia aktywów zagranicę. Istotą przepisów o exit tax jest opodatkowanie nierealizowanych jeszcze zysków kapitałowych, w związku z przeniesieniem przez podatnika, aktywów do innego państwa, w tym wchodzących w skład zagranicznego zakładu lub ze zmianą rezydencji podatkowej. Chodzi zatem o przypadki utraty przez dotychczasowe państwo siedziby podatnika, bądź miejsca prowadzenia działalności (Polskę), prawa do opodatkowania dochodów, które zostały faktycznie wypracowane w okresie, w którym dany podatnik (składnik aktywów) podlegał jurysdykcji podatkowej tego państwa. Wprowadzenie podatku od wyjścia zakłada Dyrektywa Rady UE 2016/1164 z 12 lipca 2016 r. ustanawiająca przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania tzw. dyrektywa ATAD. Implementacja Dyrektywy powinna zostać wdrożona w państwach członkowskich do 31 grudnia 2019 r.

Ustawa wprowadza również inne rozwiązania, m.in. wprowadzenie:

  • preferencyjnego opodatkowania dochodów generowanych przez prawa własności intelektualnej (tzw. IP BOX, Innovation Box);
  • obniżonej stawki podatku CIT – 9%;
  • zachęty do pozostawiania w spółkach kapitału na rozwój poprzez zwiększenie podatkowej atrakcyjności finansowania własnego (notional interest deduction – NID);
  • szczególnych rozwiązań odnoszących się do nabywania przez podmioty gospodarcze pakietów wierzytelności;
  • ulgi dla banków spółdzielczych dokonujących wpłat na System Ochrony Instytucjonalnej (IPS);
  • alternatywnego sposobu opodatkowania emisji euroobligacji;
  • odrębnych regulacji regulujących zasady opodatkowania dochodów z walut wirtualnych.

Projekt jest na etapie uzgodnień, konsultacji i opiniowania w RCL. Przewidywana data wejścia w życie przepisów to 1 stycznia 2019r.

Odpady – projekt noweli
W Rządowym Centrum Legislacji trwają prace nad nowelą Ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Główna zmiana to znaczący wzrost cen, do czterokrotności ceny odbioru śmieci posegregowanych, za odbiór śmieci zmieszanych. Nowe przepisy mają wzmocnić kontrolę gmin nad systemem gospodarowania odpadami komunalnymi, w tym nadzór nad firmami odbierającymi śmieci. Nowelizacja przewiduje, by przetargi na odbiór odpadów, a także na ich zagospodarowanie były ogłaszane i przeprowadzane oddzielnie. Projekt uniemożliwi ryczałtowe rozliczanie się pomiędzy gminami a firmami śmieciowymi np. przez określenie płatności przez gminy za odbiór odpadów wyłącznie w odniesieniu do masy odpadów przekazanych do przetwarzania.

Nowa Ordynacja podatkowa – projekt
W Rządowym Centrum Legislacji trwają prace nad nową Ordynacją podatkową. Obszerny akt, zawierający ponad 700 artykułów ma zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2020 r. Będzie wdrażany z Ustawą wprowadzającą, nowelizującą ok.100 ustaw. Obecnie trwają uzgodnienia, konsultacje oraz opiniowanie.