Legal Alert – Nowe przepisy wdrażające IV Dyrektywę AML

Nowe przepisy wdrażające IV Dyrektywę AML wreszcie uchwalone

W dniu 1 marca 2018 r. Parlament uchwalił nową ustawę o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Nowa Ustawa AML), która wdraża postanowienia Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (potocznie zwanej IV Dyrektywą AML). 

Nowe przepisy wymuszają na instytucjach obowiązanych wprowadzenie odpowiednich zmian do ich regulacji wewnętrznych (obejmujących m.in. nowe zasady oceny ryzyka, zmodyfikowane postanowienia dotyczące stosowania środków bezpieczeństwa finansowego, itp.), a także przyjęcie nowych regulacji na szczeblu grupy. Postanowienia Nowej Ustawy AML w większości wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia publikacji w dzienniku ustaw. Przewidują one również szereg przepisów przejściowych i dostosowujących.

Nowa Ustawa AML wprowadza szereg nowych rozwiązań, które mają na celu wzmocnienie i uszczelnienie dotychczasowych przepisów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML), ułatwienie instytucjom obowiązanym skuteczniejszą realizację zadań w tym zakresie, a także poprawienie koordynacji kontroli przeprowadzanych przez poszczególne jednostki współpracujące z Generalnym Inspektorem Informacji Finansowej (np. KNF).

Najważniejsze zmiany

Główne zmiany wynikające z Nowej Ustawy AML dotyczą m.in.:

  • utworzenia Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych gromadzącego informacje o beneficjentach rzeczywistych osób prawnych i innych podmiotów prawnych,
  • nałożenia obowiązków w zakresie przekazywania informacji, które mają być przetwarzane w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych na wszystkie spółki handlowe z wyjątkiem spółek partnerskich oraz spółek publicznych; tym samym Nowa Ustawa AML objęła swym zasięgiem również podmioty inne niż instytucje obowiązane,
  • poszerzenia katalogu instytucji obowiązanych, m.in. o instytucje pożyczkowe oraz podmioty świadczące usługi w zakresie tworzenia osób prawnych i zapewniania siedziby lub adresu dla prowadzenia działalności lub adresu korespondencyjnego,
  • istotnej modyfikacji definicji beneficjenta rzeczywistego oraz wprowadzenia obowiązku identyfikacji beneficjenta rzeczywistego (a nie tylko podjęcia starań w celu jego ustalenia),
  • wprowadzenia trójstopniowej oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu (na poziomie europejskim, krajowym oraz na poziomie instytucji obowiązanej),
  • zmiany zasad stosowania środków bezpieczeństwa finansowego przez instytucje obowiązane (w tym uproszczonych i wzmożonych), jak również zmiany zasad odstępowania od stosowania środków bezpieczeństwa finansowego,
  • wprowadzenia obowiązku podejmowania określonych działań w odniesieniu do osób zajmujących eksponowane stanowisko polityczne (PEP), które zaprzestały zajmować takie stanowisko oraz w odniesieniu do rodzin PEP,
  • zmiany zasad oceny systemów przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmu państw trzecich (odejście od listy tzw. „państw równoważnych”),
  • wprowadzenia obowiązku posiadania procedur w zakresie prania pieniędzy i finansowania terroryzmu na poziomie grupy,
  • rozszerzenia katalogu sankcji nakładanych za naruszenia przez instytucje obowiązane obowiązków związanych z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, jak również rozszerzenie katalogu naruszeń podlegających sankcjonowaniu.

Kary administracyjne

Z tytułu naruszenia obowiązków związanych z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniem terroryzmu Nowa Ustawa AML przewiduje sankcje m.in. w postaci nakazu zaprzestania podejmowania przez instytucję obowiązaną określonych czynności, cofnięcia koncesji lub zezwolenia na prowadzenie działalności albo wykreślenia z rejestru działalności regulowanej oraz kary pieniężne. Nowością jest publikacja w Biuletynie Informacji Publicznej informacji o instytucji obowiązanej, która dopuściła się  naruszenia przepisów ustawy oraz zakresie naruszenia.

Kary pieniężne, które mogą być nakładane na instytucje obowiązane, znacząco wzrosły w porównaniu z dotychczas obowiązującymi przepisami. Według nowych regulacji mogą one sięgać równowartości kwoty 5 mln Euro albo 10% obrotu danego podmiotu lub grupy (gdy instytucja objęta jest skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym).

Kancelaria D.Dobkowski proponuje wszechstronne wsparcie w obszarach związanych z nowymi przepisami AML, a w szczególności:

  • przeprowadzenie analizy sytuacji instytucji obowiązanej w celu określenia obowiązków wynikających z Nowej Ustawy AML i zakresu niezbędnych zmian w wewnętrznych procedurach AML,
  • pomoc przy opracowaniu lub zmianie regulacji wewnętrznych oraz regulacji grupowych dostosowujących do wymagań Nowej Ustawy AML,
  • przeprowadzenie audytu prawnego w spółkach w celu określenia zakresu i sposobu realizacji obowiązku przekazywania informacji do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych,
  • reprezentowanie instytucji obowiązanych przed organami nadzorczymi.