Brexit bez umowy już 31 października 2019r.?

Przejęcie rządu JKM przez zwolenników szybkiego wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej powoduje, że brexit staje się coraz bardziej nieunikniony, a opcja No-deal Brexit – wyjście Wielkiej Brytanii z UE bez uregulowania jego warunków w Umowie o wystąpieniu – coraz bardziej prawdopodobna.

Dlatego przedsiębiorcy powinni podjąć pilne działania w celu przygotowania się na przejściowe, lecz dotkliwe trudności, związane z utratą przez Wielką Brytanię statusu państwa członkowskiego UE.

Zarówno administracja rządowa, jak i działający w Polsce przedsiębiorcy liczą na to, że UE i Wielka Brytania przedłużą termin na zawarcie Umowy o wystąpieniu. Jeżeli jednak taka sytuacja nie nastąpi, brexit przyniesie duże zmiany już od 1 listopada 2019 r. Spowoduje, że przedsiębiorcy będą musieli dokonać weryfikacji swoich brytyjskich kontrahentów, zawartych z nimi umów oraz stosować nowe procedury i spełniać dodatkowe wymogi, wynikające zarówno z prawa unijnego, jak i krajowego (polskiego, angielskiego oraz krajów tranzytowych).

Z punktu widzenia przedsiębiorcy owe konsekwencje najbardziej będą widoczne co najmniej w następujących dziedzinach:

  • zastąpienie prawa unijnego umowami bilateralnymi oraz przepisami krajowymi – kwestie dotychczas regulowane prawem unijnym zostaną zastąpione przez uprzednio zawarte umowy pomiędzy Polską a Wielką Brytanią oraz przez przepisy krajowe obu państw; zawarte umowy dotyczą wielu aspektów życia codziennego i prowadzenia działalności gospodarczej, np. kwestii podatkowych w ramach przeprowadzanych transakcji, świadczeń zdrowotnych, uznawania dyplomów i kwalifikacji zawodowych, odbywania studiów zagranicznych, działalności lotniczej, handlu morskiego, wymogów technicznych, jakie powinny spełniać towary, itp.;
    Zawarte przez przedsiębiorców umowy z kontrahentami brytyjskimi będą musiały zostać uaktualnione i dostosowane do nowych przepisów.
  • przepływy i przetwarzanie danych osobowych – Wielka Brytania zostanie uznana za kraj trzeci, co wpływa na procesy powierzania i udostępniania danych z udziałem podmiotów z Wielkiej Brytanii oraz treść zgód pobieranych od podmiotów danych;
    Po opuszczeniu UE przez Wielką Brytanię do obowiązków przedsiębiorców będzie należało zidentyfikowanie ról w procesach przetwarzania danych, dostosowanie umów powierzenia przetwarzania danych lub udostępnienia danych i stosowanie odpowiednich zabezpieczeń transferu danych osobowych do Wielkiej Brytanii jako kraju trzeciego;
  • taryfy celne i procedury celne – obrót towarów pomiędzy Unią Europejską a Wielką Brytanią odbywać się będzie z zastosowaniem taryf celnych, konieczne również będzie skorzystanie z odpowiednich procedur celnych oraz przygotowanie stosownej dokumentacji;
  • utrata ważności licencji lub zezwoleń wydanych na podstawie tzw. jednolitego paszportu europejskiego – zezwolenia lub licencje udzielone przez brytyjskie organy na podstawie tzw. jednolitego paszportu europejskiego nie będą już miały zastosowania w Polsce, co powoduje konieczność uzyskania odrębnych zezwoleń lub licencji zgodnie z przepisami krajowymi (kompletowanie dokumentacji, składanie wniosków, udział w postępowaniu administracyjnym); taka sama sytuacja może mieć miejsce w przypadku zezwoleń i licencji wydanych w Polsce i innych państwach członkowskich UE, honorowanych dotychczas w Wielkiej Brytanii;
  • transport lądowy – kierowcy podróżujący do Wielkiej Brytanii będą musieli stosować się do ograniczeń, nałożonych przez Wielką Brytanię, odnoszących się m.in. do przywozu lub wywozu określonych towarów lub zwierząt, wymaganej dokumentacji przewozowej i warunków pracy kierowców; ewentualne opóźnienia w transporcie towarów, spowodowane brexitem, nie będą co do zasady uznawane za przypadek siły wyższej, co może powodować konieczność zapłaty kar umownych; tego typu opóźnienia nie będą również pokrywane z ubezpieczenia, zawartego przez przewoźnika lub dostawcę, chyba że umowy ubezpieczenia wyraźnie to przewidują;
  • ubezpieczenia – jeżeli mają Państwo wykupioną polisę ograniczoną terytorialnie do państw UE, ochrona ubezpieczeniowa nie będzie miała zastosowania do zdarzeń zaistniałych na terytorium Wielkiej Brytanii;
  • zezwolenia na działalność firm z Wielkiej Brytanii w Polsce oraz polskich firm w Wielkiej Brytanii – unijne przepisy dotyczące swobody przepływu kapitału i zakładania przedsiębiorstw, dotychczas stosowane w relacjach polsko – brytyjskich, przestaną obowiązywać; trzeba będzie stosować przepisy krajowe, w tym – w niektórych przypadkach – przejść proces uzyskania zezwolenia;
  • świadczenie usług transgranicznych przez polskie firmy w Wielkiej Brytanii oraz brytyjskie firmy w Polsce – unijne reguły dotyczące swobody przepływu usług stosowane dotychczas w ramach przepisów prawa UE przestaną obowiązywać; trzeba będzie stosować przepisy krajowe, w tym – w niektórych przypadkach – wystąpić o wydanie stosownego zezwolenia;
  • polscy pracownicy w Wielkiej Brytanii lub brytyjscy pracownicy w Polsce – zastosowanie znajdą umowy bilateralne dotyczące ubezpieczeń społecznych czy wypłaty emerytur i rent, jak również zezwoleń na pracę; pracodawcy będą musieli ustalić, w jakim państwie pracownicy podlegają stosownym składkom na ubezpieczenie społeczne; może się to wiązać z modyfikacjami kontraktów lub umów o pracę;
  • podróżowanie do i z Wielkiej Brytanii – podróżowanie będzie się odbywało jak do państwa trzeciego, podróżujący będą musieli okazać paszport, a w niektórych przypadkach uzyskać wizę;
  • postępowania sądowe – brak stosowania przepisów unijnych i powrót do stosowania umów bilateralnych może mieć wpływ na właściwość sądów lub stosowane prawo; można zabezpieczyć się przed ewentualnością rozpoznawania sporu przez sądem brytyjskim poprzez odpowiednie postanowienia umowne, o ile przepisy krajowe przewidują taką możliwość.

Już teraz warto pomyśleć o zabezpieczeniu swojego biznesu i przygotować plan działania na wypadek wystąpienia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej bez umowy. Negatywne konsekwencje brexitu są nieuniknione a chaos, który może powstać po bezumownym wystąpieniu, może mieć wpływ na płynność Państwa działalności.

Jeżeli są Państwo zainteresowani tym tematem lub konkretnym zagadnieniem związanym z brexitem, zapraszamy do kontaktu.